|
İşletmelerde ve Mesleki Eğitim Kuruluşlarında İş Sağlığı ve
Güvenliğinin
Etkinleştirilmesi Projesi (İŞGEP)
T.C Başbakanlık Devlet Planlama Teşkilatı Avrupa Birliği ve Gençlik
Programları Merkezi Başkanlığı tarafından Leonardo da Vinci Hareketlilik
projeleri kapsamında, İl Milli Eğitim Müdürlüğü’nün sunmuş olduğu
İşletmelerde ve Mesleki Eğitim Kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliğinin
Etkinleştirilmesi Projesi ( İŞGEP ) kabul edilmiştir.
Sanayileşmenin doğal bir sonucu olarak, yoğun işçi
çalıştırılan iş yerlerinde iş kazalarının sayısında büyük artışlar
olmuştur. Önceleri bu kazalar işverenler tarafından fazla önemsenmezken
zaman içinde bu kazalar sonucu doğan üretim kayıpları işverenlerin önlem
alma zorunluluğunu doğurmuştur. Sosyal güvenlik kuruluşlarının doğması da,
bu gelişmelerin ortaya çıkmasının bir sonucudur. Bugün ülkemizde uygulama
ve bu alanda yapılan eğitim çalışmalarında önemli eksiklikler karşımıza
çıkmaktadır. Mevzuatımızın sistematik olarak çağdaş olduğunun söylenmesi
pek mümkün değildir. Özellikle iş kazalarında yeterli bir düzenlemenin
bulunmadığı açıktır. İşçi Sağlığı ve iş güvenliği konularında eğitim çok
önemli bir faktördür. Gerek işverenlerin, gerekse de işçilerin bu
konulardaki eğitimi tamamlanmadığı sürece, alınan önlemlerden yeteri kadar
yarar sağlamak mümkün olmayacaktır. İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin
geliştirilerek iş sağlığı ve güvenliğine ilişkin ölçüm, meslek
hastalıklarının ortaya çıkartılması, işyeri hekimliği, danışmanlık, eğitim
hizmetleri, meslek hastalıkları hastaneleri, denetim vb. hizmetlerin
yeniden yapılandırılarak geliştirilmesi projemizin amaç ve politikaları
arasında yer almaktadır.
Belirlenen amaca ulaşmak için gerekli hukuki ve kurumsal
düzenleme olarak ise iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının, AB ve ILO
normları dikkate alınarak yenilenmesi ve sosyal taraflar ile birlikte Muş
ilinde proje ortaklarımızın da yer alacağı "Muş İli İş Sağlığı ve Güvenlik
Kurulu"nun oluşturulması öngörülmüştür. Oluşturulacak olan kurul; İş
sağlığı ve güvenliğiyle ilgili olarak; ihtiyaç, öncelik, politika ve
stratejiler için öneriler geliştirmek, tavsiyelerde bulunmak, tarafların
görüş ve düşüncelerini açıklamalarını sağlayacak bir platform
oluşturmaktır. Bu platform sosyal taraflar (işçi ve işveren sendikaları),
ilgili kamu kurumları, üniversiteler, sivil toplum kuruluşları, İl Milli
Eğitim Müdürlüğü ve diğer kuruluş temsilcilerinden oluşturulacaktır.
Projemizin amacı, işletmelerde ve Mesleki Eğitim Kuruluşlarında işçi
sağlığı ve iş güvenliği uygulamalarının etkinliğini ortaya koymak ve
geliştirmektir. Böylece Ülkemizde bu alanda görülen ihtiyaçların
karşılanmasına önemli katkı sağlamaktır.
Bu bağlamda “İş Sağlığı ve Güvenliği”
konusunda önemli gelişmeler kaydeden ve diğer Dünya ülkelerine örnek
teşkil eden İspanya’ya 01–15 Nisan 2007 tarihleri arasında çalışma
ziyaretinde bulunulmuştur. İspanya’nın Barcelona şehrinde yapılan,
İşletmelerde ve Mesleki Eğitim Kuruluşlarında İş Sağlığı ve Güvenliğinin
Etkinleştirilmesi Projesi ( İŞGEP ) çalışma ziyaretine; Sayın Valimiz
İbrahim ÖZÇİMEN, İl Milli Eğitim Müdürümüz İlhami BAYRAKTAR, İl Milli
Eğitim Müdür yardımcıları Murat ARSLAN, Turgut KARAKIŞ ve Proje Yürütme
Biriminde çalışmakta olan M.Dursun ARAS, Maşallah TÜRELİ katılmıştır.
PROJEYE KONU EDİLEN İHTİYAÇLAR
Günümüzde, kuruluşlardan
beklentiler artmıştır. Artık sadece iyi mal veya hizmeti ucuza sunmak ve
ISO 9000 Kalite Yönetim Sistemi ile sunulan bu ürünü güvence altına almak
yetmemektedir. Beklenti, kuruluşların ürün veya hizmeti üretirken çevreye
saygılı olmaları, iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili önlemleri almaları ve
sosyal sorumluluklarını yerine getirmeleri yönündedir. İster üretim
isterse hizmet sektöründe olun, işinizi, çalışanlar için sağlıklı ve
güvenli hale getirmeniz kanunlarca zorunludur. Projemiz, bu zorunluluğu
yerine getirmenize yardımcı olacak yeni, tetkik edilebilir ve uluslararası
tanınan standart geliştirilmesine önemli katkı sağlayacaktır.
Türkiye de AB
sürecine uyum yasaları çerçevesinde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
tarafından yayımlanan “İş Güvenliği İle Görevli Mühendis veya Teknik
Elemanların Görev, Yetki ve Sorumlulukları İle Çalışma Usul ve Esasları
Hakkında Yönetmelik” işyerlerinde iş güvenliğinden sorumlu mühendis ve
teknik elemanların istihdamını zorunlu kılmaktadır. Türkiye’de iş sağlığı
ve güvenliği, bu güne kadar firmalar düzeyinde gerekli görülmesine rağmen,
bu gereksinimin yeterli donanıma sahip olamayan elemanlar tarafından
yerine getirilmesi, önemli sorunları berberinde getirmiştir. Firmaların
bu alanda ihtiyaç duyduğu yetişmiş ve eğitimli elemanların yeterli
olmaması da önemli bir sorun alanı olmaya devam etmektedir. Ancak yeni
yasalar ve bu alanda görülen sorunlar, yetişmiş eleman ihtiyacının daha
fazla artmasına neden olmuştur. Sanayi kuruluşlarının ihtiyacı olan iş
güvenliğine yönelik personelin yetiştirilmesi ve iş güvenliği
organizasyonunun mühendislik düzeyinde olan işletmelerde, mühendisliğin
bir alt kademesinde, mühendislik düzeyinde olmayan organizasyonlarda ise
işletmenin tüm iş güvenliği sorumluluğunu üstlenebilecek yetenekte “işçi
sağlığı ve iş güvenliği teknikeri” yetiştirme amacını taşıyan iş güvenliği
programının, bu alandaki ihtiyaca cevap vermede önemli bir katkı
sağlayacağına inanmaktayız.
Akademik
olgunlaşmasını gelişerek devam ettireceğine kesin gözü ile projemiz
ileride birçok işletmeye rehber olacak uzmanları yetiştirecektir. Geçen
yüzyılın başlarında belirli işlerde çalışan işçilerde belirgin hastalık
tiplerinin sıklıkla görülmesi, bazı işlerde çalışan işçilerin yaşam
sürelerinin kısalması, hekimleri iş-sağlık arasında ilişkin araştırmaya
yöneltmiştir. İkinci dünya savaşından sonra; endüstride yeni kimyasal
maddelerin yaygın kullanımı, mekanizasyonun artması, yeni üretim
metotlarının kullanılmaya başlanması, çalışma koşullarında yaşanan
değişiklikler vb. risk kaynaklarını da değiştirmiş ve belirlenmesini de
güçleştirmiştir. Bu gelişmeler çalışanların sağlığına yönelik yeni
yaklaşımları ve yeni yapılanmaları ortaya çıkarmıştır. WHO, ILO gibi
uluslararası kuruluşların yanı sıra çeşitli ülkelerde enstitü ve benzeri
kuruluşlar oluşturuldu. Bu gün 97 ülkede 990’ dan fazla enstitü ve benzeri
kuruluş bulunmakta iken ülkemiz ve ilimizde bu alandaki çalışmalar
yetersiz kalmıştır.Her işçinin, maddi ve manevi varlığını tehdit eden
risklerden arınmış sağlıklı ve güvenli bir ortamda çalışma hakkı vardır.
Fakat bunun sosyal bir ihtiyaç olarak ortaya çıkması yakın zamanların
olgusudur ve “iş sağlığı ve güvenliği” kavramı olarak doğuşunda,
sanayileşmeyle başlayan fabrika tipi üretim sürecinde ekonomik ve hukuki
olarak bir başkasına bağlı çalışan ve adına “işçi” denilen yeni çalışanlar
kitlesi önemli etken teşkil etmiştir. Başka bir ifadeyle; iş sağlığı ve
güvenliği ilk kez Sanayi Devrimi ile önemli bir sorun olarak tarih
sahnesine çıkmıştır. İşyerindeki riskleri önlemek bakımından işveren,
sadece işin niteliğine uygun koruyucu malzemeler vermekle mükellef
olmayıp, verilen malzemelerin kullanılmasını sağlamak ve bunun uygulanıp
uygulanmadığını sürekli ve etkin bir biçimde denetlemekle de yükümlüdür.
İş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin geliştirilerek iş sağlığı ve
güvenliğine ilişkin ölçüm, meslek hastalıklarının ortaya çıkartılması,
işyeri hekimliği, danışmanlık, eğitim hizmetleri, meslek hastalıkları
hastaneleri, denetim vb. hizmetlerin yeniden yapılandırılarak
geliştirilmesi projemizin amaç ve politikaları arasında yer almaktadır.
Belirlenen amaca ulaşmak için gerekli hukuki ve kurumsal düzenleme olarak
ise iş sağlığı ve güvenliği mevzuatının, AB ve ILO normları dikkate
alınarak yenilenmesi ve sosyal taraflar ile birlikte Muş ilinde proje
ortaklarımızın da yer alacağı "Muş İli İş Sağlığı ve Güvenliği Kurulu"nun
oluşturulması öngörülmüştür.
PROJE HEDEFLERİ
Bilgiye ve
rekabete dayalı Avrupa işgücü piyasasının geliştirilmesine ve Avrupa
eğitim ve öğretim sistemlerinin dönüştürülmesine ve uyumlaştırılmasına
katkıda bulunmak projemizin stratejik önceliğini oluşturmaktadır.
►Avrupa iş
gücü piyasasına inisiyatif alabilen, yaratıcı ve yenilikçi gençler katarak
Avrupa Birliğine hem sosyal anlamda hem de ekonomik anlamda destek olmak.
►Mesleki
eğitim ve öğretim sistemi ve işletmeler düzeyinde iş sağlığı ve güvenliği
konularının Avrupalılık Boyutunun Türkiye’ye adaptasyonunun sağlanması
►Leonardo
da Vinci Mesleki Eğitim Programı çerçevesinde Avrupa çapında mesleki
eğitim alanında bütünleşmenin kolaylaştırılmasına yardımcı olmak
►Avrupa’nın sanayi alanındaki rekabet gücünün artırılması, istihdam
yaratılması ve Avrupa vatandaşlarının yaşam kalitesinin iyileştirilmesine
yardımcı olacak şekilde bilgi ve beceri alışverişinde bulunmak ve bu
doğrultuda araştırmalar yapmak.
► Sistematik bir yaklaşımla,
kuruluşun İş Sağlığı ve İş Güvenliği ile ilgili risklerini kontrol altına
almak. ►Sürekli gelişme prensibi ile kuruluşları İş Sağlığı ve İş
Güvenliği konularında gelişmeye yönlendirmek.
► Çalışanlarla ilgili iş
kazaları, meslek hastalıkları ve iş gücü kaybını azaltmak.
►Kaza maliyetlerini düşürmek
►Çalışanlarda motivasyonu
arttırma
►Davalara sebep olabilecek
kaza riskini azaltmak
►İşletmeler Güçlendirilmiş
firma imajı kazandırmak.
►Ulusal,
bölgesel, uluslar arası standartları geliştirmek
►İş
kazaları ve meslek hastalıkları sayılarının en aza indirilmesi,
►Meslek
hastalıkları tanılarının erken evrede konulması, İşle ilgili hastalıkların
ortaya çıkarılması,
►Çalışma
ortamının ve çalışma koşullarının iyileştirilmesi ve geliştirilmesi,
►İşyerlerinde ve mesleki eğitim veren okullarımızda teknik korunma
önlemlerinin alınması ve kişisel koruyucular ekinliğinin-konforunun
sağlanması,
►İşyeri
hekiminin tıbbi ve tıbbi-teknik görevlerini yerine getirmesine destek
sağlanması,
►İşyeri Ortak Sağlık Servisleri'nin
kurulması ve
yaygınlaştırılması,
►İşyerlerinde ilk yardım
yapılanmasının sağlanması,
►Risk grupları (kadın işçiler, çocuk
işçiler)
belirlenmesi,
►Bilgi bankası ve bilgi iletişimi için
ulusal ve uluslararası kuruluşlarla
işbirliği
►İşçi sağlığı ve iş güvenliği
projeleri ve bunların uygulanma yöntemleri, işyeri hekimi-enstitü
işbirliği içerisinde durum değerlendirme raporlarının hazırlanması
konularında danışmanlık yapmak.
►Tıbbi korumada sektörlere ve
işyerlerine danışmanlık yapmak
►İşçi işveren sendikalarına bu alanda
bilimsel danışmanlık hizmeti vermek
►Teknik korumada işçi ve işveren
sendikalarına danışmanlık yapmak
►İşletmelere ve mesleki eğitim
kuruluşlarına tasarım ve çalışma evrelerinde danışmanlık hizmeti
vermek.
►Kişisel koruyucuların seçiminde ve
uygulanmasında danışmanlık hizmeti vermek.
►İşyerlerinde, kişi-iş uygunluğuna
yönelik ergonometrik çalışmalar yapmak.
►Çalışma ortamına ve çalışanlara
yönelik epidemiyolojik, İş kollarına yönelik saha, Meslek hastalıkları ve
iş kazalarına yönelik, araştırmaları yapmak ve bunlara destek
olmak.
►Endüstride kullanılan; yeni
teknoloji, üretimde kullanılan kimyasallar, yeni maddeler ile ve bunların
yol açtığı sağlık sorunlarına yönelik veri bankası oluşturmak.
Yukarıda belirlenen hedeflere ulaşmak ve projemizin
devamlılığını sağlamak amacıyla ilimizde “İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ
KURULU” nun oluşturulması öngörülmüştür. Proje ortaklarımız ve diğer
sektörel katılımcılarla oluşturulacak olan bu kurul sürekli gelişme ve
geliştirme felsefesi ile bu anlamda eğitim ve danışmanlık hizmeti
verecektir.
ÇALIŞMA
ZİYARETİNDEN RESİMLER

Resim 1.Barcelona
Üniversitesi

Resim 2.Barcelona
Çalışma Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Departmanı

Resim 3.Sayın
Milli Eğitim Müdürümüz İlhami Bayraktar Çalışma Bakanlığında Plaket
verirken.

Resim 4.Çalışma
Bakanlığının İş Sağlığı ve Güvenliği Laboratuarı

Resim 5.Barcelona
Mühendislik Fakültesi

Resim 6.Sayın
Muş Valisi İbrahim ÖZÇİMEN Başkanlığındaki Proje ekibimiz, Barcelona
Eğitim Bakanlığında.

Resim 7.İş
Sağlığı ve Güvenliği Departmanı (Üniversite Temsilcileri )

Resim 8.Barcelona
İşçi Sendikası

Resim 9.Barcelona
Şehrinin Tarihi ve Turistik yerleri ( Kral Sarayı )

Resim 10.Kristof
Colomb Heykeli ve Meydanı. |